BẢN THỂ CỦA KÝ ỨC VÀ SỰ IM LẶNG GIỮA LÒNG LAUSANNE

TrongThuy KTS
May 2
2 min read

Có những công trình sinh ra không phải để lên tiếng át đi âm thanh của phố thị, mà để tạo ra một khoảng lặng đủ sâu để ta nghe thấy hơi thở của thời gian. Tại Lausanne, nơi những đường ray cũ từng là mạch máu công nghiệp của vùng Plateforme 10, Bảo tàng Mỹ thuật Bang Lausanne (MCBA) hiện hữu như một minh chứng cho thấy kiến trúc không nhất thiết phải chối bỏ quá khứ để trở nên hiện đại.

Thay vì xóa sạch dấu vết của một thời kỳ đường sắt rực rỡ, Barozzi Veiga đã chọn cách kể lại câu chuyện đó thông qua một ngôn ngữ hình khối đầy chuẩn xác và kiêu hãnh.

Dưới góc nhìn của những người làm nghề, chúng ta không chỉ thấy một khối tích dài hơn 12.000 mét vuông chạy song song với những đường ray, mà thực chất đó là một "bức tường trú ngụ". Một mặt, nó đứng sừng sững như một người bảo vệ, che chắn quảng trường công cộng khỏi tiếng ồn náo nhiệt của những chuyến tàu.

Mặt khác, nó lại vô cùng khiêm nhường khi giữ lại mảnh hồn của nhà ga cũ với ô cửa vòm lớn ngay tại sảnh chính. Đó là một sự giao thoa đầy tinh tế, nơi những thông số kỹ thuật khô khan về diện tích và cấu trúc tuyến tính bỗng trở nên mềm mại khi chạm vào ký ức của người dân Thụy Sĩ.

Sự tối giản ở đây không đồng nghĩa với sự trống rỗng, mà là một sự cô đọng của cảm xúc. Bước vào bên trong, sự hướng nội của tòa nhà bao bọc lấy người xem, tách biệt họ khỏi thế giới bên ngoài để chỉ còn lại cuộc đối thoại thuần khiết giữa con người và nghệ thuật.

Mọi chi tiết, từ nhịp điệu của các thanh lam bê tông bên ngoài đến cách ánh sáng len lỏi vào không gian nội thất, đều được tính toán với một sự chuẩn xác tuyệt đối, giống như cách mà một hệ thống tư duy logic vận hành để tạo nên một trải nghiệm thị giác đầy cảm hứng.

Nhìn cách MCBA đứng vững chãi giữa bối cảnh công nghiệp xưa cũ, ta chợt nhận ra rằng giá trị của một hệ thống kiến trúc không nằm ở việc nó phô diễn bao nhiêu công nghệ, mà ở cách nó kết nối những mảnh vỡ của lịch sử để tạo nên một thực thể sống động cho tương lai. Khi dữ liệu được xử lý bằng sự thấu cảm, những khối bê tông vô tri cũng có thể kể nên những câu chuyện chạm đến tâm hồn.

Giữa việc xây dựng một biểu tượng hoàn toàn mới và việc giữ lại những "mảnh ghép ký ức" như cách Barozzi Veiga đã làm, đâu là hướng đi mà bạn tin rằng sẽ tạo nên linh hồn cho các đô thị hiện đại tại Việt Nam?