Prestige University — Khi kiến trúc trở thành một địa hình học tập

Prestige University Campus Building tại Indore do Sanjay Puri Architects thiết kế không được hình dung như một tòa nhà đại học truyền thống. Thay vì một khối hộp khép kín, công trình được phát triển như một địa hình nhân tạo, nơi các lớp không gian học tập, giao tiếp và nghỉ ngơi chồng lên nhau theo một cấu trúc bậc thang mở.

Công trình gồm năm tầng nhưng không phát triển theo chiều đứng thông thường. Các tầng được dịch chuyển theo phương chéo của khu đất, tạo nên chuỗi sân thượng và quảng trường nhỏ nối tiếp nhau. Những mặt phẳng bậc thang này vừa đóng vai trò mái, vừa là không gian tụ họp ngoài trời cho sinh viên. Khi nhìn từ xa, tòa nhà giống như một phần của cảnh quan, nơi kiến trúc và địa hình hòa làm một.

Sự dịch chuyển của các tầng tạo ra một mặt cắt liên tục, nơi các chức năng chính của trường đại học được tổ chức dọc theo một “con phố trong nhà” chạy chéo qua toàn bộ công trình. Trục không gian này kết nối khu hành chính, thư viện, lớp học và khán phòng, đồng thời đóng vai trò như xương sống giao thông cho toàn bộ tòa nhà. Không gian bên trong vì thế mang cảm giác của một đô thị thu nhỏ, nơi sinh viên di chuyển, gặp gỡ và học tập trong cùng một dòng chảy không gian.

Các sân trong được bố trí xen kẽ giữa các khối chức năng, mang cây xanh và ánh sáng tự nhiên vào sâu trong công trình. Ánh sáng hướng bắc được tận dụng để tạo ra môi trường học tập ổn định, giảm bức xạ trực tiếp và giữ nhiệt độ dễ chịu hơn trong khí hậu nóng của Indore. Những khoảng trống này cũng giúp tăng cường thông gió tự nhiên, tạo nên hệ thống vi khí hậu cho toàn bộ tòa nhà.

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược khí hậu của công trình là lớp vỏ bao che bằng các tấm GFRC thông gió. Hệ màn chắn này được tạo thành từ bê tông cốt sợi thủy tinh, vừa nhẹ vừa bền, đồng thời cho phép không khí lưu thông qua bề mặt. Các tấm che nắng được bố trí theo nhịp hình học, giúp giảm lượng nhiệt hấp thụ từ mặt trời nhưng vẫn cho phép ánh sáng tự nhiên đi vào bên trong. Lớp facade này vì thế không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn hoạt động như một bộ lọc khí hậu cho toàn bộ công trình.

Điều đáng chú ý ở Prestige University là cách kiến trúc được sử dụng để khuyến khích sự tương tác xã hội trong môi trường giáo dục. Những bậc thang lớn, sân thượng mở và các khoảng sân trong tạo ra nhiều điểm dừng tự nhiên cho sinh viên. Các hoạt động học tập không chỉ diễn ra trong lớp mà còn lan ra những không gian bán ngoài trời, nơi sinh viên có thể thảo luận, làm việc nhóm hoặc đơn giản là nghỉ ngơi giữa các giờ học.

Trong bối cảnh nhiều khuôn viên đại học đang tìm cách tạo ra môi trường học tập linh hoạt hơn, dự án tại Indore cho thấy một cách tiếp cận rõ ràng: thay vì tập trung vào những khối phòng học riêng biệt, kiến trúc có thể trở thành một hệ sinh thái không gian liên tục. Ở đó, các tầng, sân thượng, hành lang và sân trong cùng tạo nên một địa hình học tập mở.

Prestige University vì thế không chỉ là một tòa nhà giáo dục. Nó là một cảnh quan kiến trúc, nơi việc học không bị giới hạn trong những bức tường mà lan tỏa qua nhiều lớp không gian khác nhau. Một địa hình nhân tạo nơi sinh viên có thể di chuyển, gặp gỡ và học hỏi trong cùng một hành trình không gian.

📷: Vinay Panjwani

Architect: Sanjay Puri Architects

📍 Indore, India